Wat kan je als vrijwilliger?

Dit misschien wel het belangrijkste deel van deze cursus. In dit deel proberen we na te gaan wat van belang is als je in dit veld vrijwilliger wil zijn. Dat doen we o.a. aan de hand van een aantal video’s waar vrijwilligers, patiënten en mantelzorgers aan het woord zijn. 

We gebruiken die video’s om te illustreren wat verschillende mogelijkheden zijn om je in te zetten en tevens proberen we dan na  te gaan welke persoonskenmerken dan van belang zijn om dat werk met voldoening te doen. Maar we starten met het beeld wegnemen als zou vrijwilliggerswerk alleen maar zou kunnen bestaan uit het begeleiden van patiënten. Op de site van Alzheimer-Nederland zien we dat er voor de volgende functies vrijwilligers worden gezocht.
  • Collectant – Voor onderzoek is veel geld nodig en daarom roept
  • Werkzaam zijn in een Alzheimer café/theehuis  – Een Alzheimer café is een ontmoetingsplaats voor patiënten met mensen die ze graag meenemen.  Een theehuis is een variant die is opgesteld voor mensen waar het woord café niet goed valt denk aan Turken en Marokkanen. Hier kunnen allerlei functies worden ingevuld: van zorgen voor koffie en het schoonhouden van het café tot het voeren van gesprekken met patiënten en mantelzorgers.
  • Luisterend oor zijn – dat kan in verschillende varianten zoals hulp bij telefoniediensten of op bezoek gaan.
  • Bestuursfunctie – als je meer van regelen houdt om jouw bijdrage te leveren dan is een bestuursfunctie wellicht interessant. Er zijn allerlei instanties die om vrijwilligers vragen. Ook het op de kaart zetten van wat van belang is voor een gemeente kan een uitdaging zijn.
  • Communicatie, PR, Voorlichting– Ook hier zijn de nodige mogelijkheden om als vrijwilliger een steentje bij te dragen. 
  • Ondersteunen bij websites – misschien heb je ervaren bij het onderhouden van websites. Ook hier worden vrijwilligers gevraagd

Een test

Op internet vind je zelfs testen om na te gaan hoe jouw persoonlijke eigenschappen matchen met vrijwilligerswerk: test

Ben je wel de geschikte persoon?

Allereerst moet je voor jezelf de vraag beantwoorden of je je wel de geschikte persoon vindt om een bepaald soort hulp te bieden. De confrontatie met dementie kan zwaar zijn en we zien ook, dat op een gegeven moment alleen nog maar professionele kunnen helpen. Dat betekent tevens dat er op een gegeven moment een grens is waarbij je nog daadwerkelijk effectief als vrijwilliger hulp kunt bieden. Maar uit bovenstaand overzicht kun je ook opmerken dat er functies zijn waar je toch je steentje kunt bijdragen maar waarbij je niet in “moeilijke situaties” geplaatst wordt.

We tonen nu een eerste video waarbij we een vrijwilliger zien die hulp biedt in een zogenaamd Alzheimer café: een ontmoetingspunt voor mantelzorgers, patiënten en professionals. Daarna proberen we te analyseren wat bij dit werk vooral van belang is.

Wat valt op en hoe verhoudt zich de taak met een mantelzorger?

Allereerst valt op dat de vrijwilligers die hier werken rustige personen zijn waarbij duidelijk is dat “je goed moet kunnen luisteren”.
Ook inlevingsvermogen is van belang. Het begrip empathie wordt verschillende malen genoemd. Empathie staat voor het vermogen om je in een ander te kunnen verplaatsen. Maar bedenk hierbij wel dat zeker in latere stadia het vaak lastig is om je nog goed in het denkpatroon van een demente persoon te  verplaatsen. Dat is ook vaak de fase dat zorgprofessionals hulp moeten aanbieden. 

Herken je je in een persoon die het fijn vindt om op een rustige wijze in gesprek te gaan? Dan is dit wellicht uitdagend  vrijwilligerswerk. Op de volgende pagina wordt naar een cursus verwezen die geheel op de vrijwilliger is gericht. Maak er gebruik van!

Vragen

Probeer de volgende vraag eerlijk te beantwoorden.

Als dat zo is dan is dit werk voor jou wellicht aantrekkelijk. We plaatsen er wel een duidelijke waarschuwing bij. Bij dementie zal het effect steeds minder zijn en dat kan voor sommigen frustrerend zijn. Vergelijk het maar eens met het af en toe bezoeken van iemand die eenzaam is. Die zal altijd blij zijn met het bezoek en daar hoef je ook niet direct een luisterend oor te zijn.

Als senior heb je het voordeel dat je veel situaties vanuit je eigen ervaring eerder kunt aanvoelen.

Een casus

De volgende video toont een casus. We zien o.a. een vrouw die haar zieke man ondersteunt. Bovendien zien we hoe de dochter hierbij hulp aanbiedt. We tonen de video omdat je direct ziet dat een vrijwilliger hier niet de taak van de mantelzorger kan overnemen. Daarnaast zien we hoe een man zijn vrouw ondersteunt en bijna aan die zorg onderdoor gaat.

Soms kan er hulp worden aangeboden om de mantelzorger even “wat ruimte” te geven. 

Nog een voorbeeld

Hier een laatste voorbeeld. Het gaat hier weer om het ondersteunen van de mantelzorger.

Enkele praktische zaken

  • Hoeveel tijd gaat het kosten?– Ga eerst voor je zelf goed na hoeveel tijd je aan vrijwilligerswerk kunt besteden. En dan gaat het niet alleen om de totale duur (bijvoorbeeld per week) maar ook om de tijdstippen waarop dit werk kan worden uitgevoerd.
  • Ook voor een vrijwilligersfunctie moet je solliciteren– Als je een leuke functie hebt gevonden moet je daar doorgaans op solliciteren. Dat hoeft natuurlijk niet altijd zo te zijn. Het kan zijn dat je familie of kennissen ontmoet waarvoor je je wil inzetten. In het geval van een sollicitatie moet je je wel goed voorbereiden. Stel in ieder geval van te voren een lijst met vragen op die voor jou van belang zijn. Het kan zijn dat je een kleine vergoeding krijgt en een vergoeding voor onkosten. Dat is overigens alleen het geval als de instelling waarvoor je werkt een organisatie zonder winstoogmerk is.
  • Kan ook ik weer zo stoppen– De naam vrijwilliger geeft aan dat er nooit sprake is van een arbeidsverhouding tegen een bepaalde vergoeding. Het kan wel zo zijn dat je vrijwilligerswerk doet in opdracht van een bepaalde instantie. Dan geeft die instantie aan wat er moet gebeuren en die instantie kan ook aangeven dat het beter is te stoppen met het werk. Dat alles volgt uit de praktijk. Je kunt altijd stoppen wanneer je wilt, maar het zal duidelijk zijn dat je alleen een goede band opbouwt als je gedurende langere tijd actief bent.